جهان امروز بر خلاف دنياي ديروز كه تمام توجه‌اش به صنايعي چون نفت و انرژي بود، به سمت فن‌آوري اطلاعات، مواد جديد بيوتكنولوژي و نانوتكنولوژي و ميكروالكترونيك گرايش پيدا كرده است و با توجه به اينكه منابعي چون نفت روزي به پايان مي‌رسد، سرمايه گذاري در بخش علم و فن‌آوري بالخصوص بيوتكنولوژي يكي از اميد‌هاي قرن آينده براي رفع بسياري از نيازهاي مختلف بشر بشمار مي‌رود و به عنوان يك دانش طلايي در قرن حاضر از كليدي‌ترين فن‌آوريهاي امروزه در بخش كشاورزي است. در كشور پهناوري چون ايران توجه ويژه به اين بخش ثمرات ارزنده اي دارد و با توجه به پتانسيل غني تنوع گياهي، تنوع آب و هوايي در سطح جهاني اين موضوع اهميت بيشتري پيدا مي‌كند. نياز غذا و مسئله تامين مايحتاج غذايي از ضروري‌ترين و اولويت‌دارترين مسائلي است كه انسان را به ويژه در سالهاي آتي تحت‌الشعاع قرار خواهد داد و افزايش روزافزون جمعيت تامين غذا را بعنوان يك ضرورت از امنيت ملي مطرح مي‌سازد و برآورد مي‌شود كه در آينده جمعيت جهاني به 8 ميليارد نفر برسد عدم كفاف كارآيي روشهاي سنتي كشاورزي در توليد مواد غذايي، ضرورت بكارگيري روشهاي نوين علم بيوتكنولوژي را براي افزايش كيفيت و كميت محصولات كشاورزي و دامي را بيش از پيش محرز ساخته است. بهنگام‌سازي فناوري توليد در بخش كشاورزي بر اساس آخرين يافته‌هاي پژوهشي، استفاده از روشهاي جديد بيوتكنولوژي و مهندسي ژنتيك، توسعه فناوري و بومي كردن دانش فني در زمينه مهندسي منابع طبيعي و امور دام، آبزيان و صنايع تبديلي و تكميلي و روستايي و كشاورزي و توسعه تحقيقات كاربردي از موارد تاكيده شده در اهداف برنامه هاي چهارم توسعه مي باشد. مسؤلين محترم دولت جمهوري اسلامي ايران نيز در همگامي با پيشرفت جهاني و نگاه نو به بخش كشاورزي با تشكيل موسسه بيوتكنولوژي كشاورزي موافقت نمودند و در ادامه فعاليت آن موسسه هيات امناي با لحاظ نكات علمي و فني و پتانسيل موجود در مناطق كشوري در راستاي ايجاد انگيزه و عزم ملي براي دستيابي به اهداف مورد نظر در افق چشم‌انداز و با امعان نظر به تمركززدايي و توزيع فعاليتهاي تحقيقاتي بر اساس توانمدي علمي و ظرفيتهاي توليدي منطقه اي، با تشكيل و راه‌اندازي سه پژوهشكده در سطح كشور موافقت نمودند. پژوهشكده بيوتكنولوژي كشاورزي شمالغرب و غرب كشور در مرداد ماه سال 1383 بدست رئيس محترم جمهوري اسلامي ايران افتتاح  راه‌اندازي گرديد. از آنجائيكه استانهاي تحت نظارت اين پژوهشكده يكي از مناطق مستعد باغباني و قطب صنايع غذايي كشور مي باشد بر اساس اولويتها و نيازها و موضوع تقاضا محوري در دو زمينه كشت بافت و بيوتكنولوژي صنايع غذايي با امكانات و تجهيزات لازم ارائه خدمات خواهد نمود.همچنين با توجه به اينكه موقعيت جغرافيائي اين پژوهشكده در بين استانهاي تحت پوشش از ويژگيهاي خاصي برخورداراست لازم ميدانيم به موقعيت و امكانات آن به طور خلاصه اشاره گردد. استان آذربايجان شرقي با مساحت 8/2 درصد مساحت كل كشور در گوشه شمالغرب فلات ايران قرار گرفته و در مرز، رود ارس آن را با جمهوري آذربايجان، ارمنستان و جمهوري خود مختار نخجوان مرتبط مي سازد. و داراي مزيتهاي ذيل مي‌باشد.

1- ارتباط استان با سه منطقه جلفا، خدافرين و كردشت با كشورهاي همسايه، كه از طريق جلفا با خط آهن نخجوان، ايروان و تفليس به جمهمري اكراين و بنادر درياي سياه وصل مي گردد. كه اين امر و نزديكي استان به درياي سياه از نظر ارتباطات بين‌المللي اهميت و موقعيت خوبي به استان بخشيده است.

2-  امكان مسافرت به استانهاي آذربايجانغربي، كردستان و زنجان كه استان را به عنوان يك چهارراه اصلي قرار داده است و موجب شده است كه امكان دسترسي راحت مراكز علمي و تحقيقاتي آن استانها را بمنظور ارتباط با اين پژوهشكده را آسان نمايد.

3- اين پژوهشكده به دليل نزديكي به دومين دانشگاه بزرگ كشور و فضاي خوب و دلنشين آن همه شيفتگان به كسب دانش بيوتكنولوژي را به سمت خود مي كشاند كه مكرراًَ دانشجويان دكترا يا فوق ليسانس به منظور همكاري يا اجراي طرح تحقيقاتي و پايان‌نامه دانشگاهي مراجعه مي‌نمايند. دسترسي آسان به اساتيد مجرب دانشگاه و كتابخانه مركزي دانشگاه از ديگر شاخصهاي اين پژوهشكده مي باشد .

4-  دانشگاه تبريز در كنار مزيتهاي فوق داراي ويژگيهاي ذيل مي باشد.

- داراي آزمايشگاههاي مجهز به ماركر هاي مولكولي ـ سلولي و مولكولي ـ سيتوژنتيك و كشت بافت

- دوره‌هاي تحصلات تكميلي

الف: در دانشكده كشاورزي شامل:

كارشناسي ارشد بيوتكنولوژي كشاورزي

كارشناسي ارشد اصلاح نباتات

دكتري ژنتيك مولكولي و مهندسي ژنتيك

ب: دانشكده علوم طبيعي دانشگاه تبريز شامل كارشناسي ارشد ژنتيك

- قطبهاي علمي:

الف: دانشكده كشاورزي تبريز شامل: قطب اصلاح نباتات مولكولي و بيوتكنولوژي كلزا

ب: دانشكده علوم طبيعي تبريز شامل: قطب زيست شناسي

و در كنار اين نيز دانشگاه علوم پزشكي تبريز داراي آزمايشگاههاي بيوشيمي مولكولي و ژنتيك، بيولوژي مولكولي و كشت سلول مي‌باشد.

-        علاوه بر موارد مذكور در اين استان مراكز تحقيقاتي ذيل نيز فعاليت مي‌كنند

الف: پژوهشكده بيوتكنولوژي گياهان دارويي دانشگاه تبريز ( در مرحاه اخذ مجوز)

ب: دپارتمان بيوتكنولوژي دارويي دانشگاه علوم پزشكي تبريز

ج: موسسه اموزش عالي بيوتكنولوژي ربع رشيدي

د: مركز تحقيقات بيوتكنولوژي دارويي و طب مولكولي

5-   اين پژوهشكده به صورت on line به شبكه اينترنتي دسترسي دارد كه به عنوان يك ابزار در دسترس محققان مي‌باشد.

6-   پژوهشكده بيوتكنولوژي شمالغرب و غرب كشور از لحاظ امكانات ساختماني يكي از بهترين ساختمانهاي منطقه بوده بطوري كه در جوار آن مهمانسراي سي نفره طراحي گرديده تا مشكل اسكان و امكان استفاده و استراحت محققين مهيا گردد.

7-   وجود فضاي سبز بسيار عالي و چشم انداز باز و دلنشين و روشنايي رويايي آن درشبها چشمهاي هر بيننده اي را خيره مي كند و يقيناً در گذر هر رهگذر نام و ياد پژوهشكده بيوتكنولوژي باقي مي‌ماند.

8-   وجود فرودگاه بين المللي و راه آهن و همچنين وجود هتلهاي مدرن و مجهز، امكان مسافرت علمي و پژوهشي محققان ديگر كشورها را به منظورشركت در سمينارها و سمپوزيومها را مهيا نموده است.

9-   امكانات پژوهشكده وجود سالن اجتماعات زيبا و مجهز به سيستم صوتي و تصويري، گرمايشي و سرمايشي پيشرفته است كه امكان برگزاري سمينارهاي بين المللي و منطقه اي را به نحو عالي فراهم ساخته است.

10- وجود گلخانه تحقيقاتي پيشرفته و تحت كنترل در جوار پژوهشكده از   ديگر امكانات اساسي و تحقيقاتي اين مجموعه مي باشد.اين گلخانه در آينده خواهد توانست تمامي پژوهشهاي مرتبط با كشت بافت را در منطقه پوشش دهد.